Rond de verplichte vertrouwenspersoon is de afgelopen jaren veel te doen geweest. Goed om helder te hebben hoe het er nu voor staat: een vertrouwenspersoon is op dit moment nog niet algemeen wettelijk verplicht voor werkgevers.
Er ligt wel een wetsvoorstel. De Tweede Kamer nam dat in 2023 aan, maar het ligt sindsdien ter behandeling bij de Eerste Kamer en de behandeling verloopt moeizaam. Of en wanneer de wet er komt, is op dit moment niet zeker, en het is goed mogelijk dat de uiteindelijke vorm nog verandert. We volgen dit op de voet.
Let op: ook nu al kan er voor jouw organisatie een verplichting gelden via een cao of branche-afspraak. Het is dus altijd het checken waard wat er specifiek voor jouw sector geldt.
In de kern komt het voorstel hierop neer: werkgevers vanaf ongeveer tien medewerkers zouden een vertrouwenspersoon moeten aanstellen, intern of extern. Het doel is om ongewenst gedrag op de werkvloer beter aan te pakken en een veilige werkomgeving te waarborgen. Het voorstel legt daarnaast een aantal basistaken van de vertrouwenspersoon vast en versterkt diens rechtspositie binnen organisaties.
Omdat de behandeling nog loopt, kunnen de precieze drempel, de invoeringstermijnen en de voorwaarden nog wijzigen. Een van de discussiepunten is bijvoorbeeld of de grens niet bij tien, maar bij vijftig medewerkers zou moeten liggen, vergelijkbaar met andere regelingen. We houden je op de hoogte zodra er meer duidelijkheid is.
Een vertrouwenspersoon is er voor medewerkers die te maken krijgen met ongewenst gedrag of een integriteitskwestie en daar vertrouwelijk over willen praten. Denk aan pesten, (seksuele) intimidatie, agressie, discriminatie of een misstand. De rol omvat meestal:
Een vertrouwenspersoon lost het probleem niet op voor de medewerker, maar staat naast diegene. De regie blijft bij de medewerker zelf. Juist die laagdrempeligheid en vertrouwelijkheid maken het verschil.
Of de wet er nu komt of niet: een vertrouwenspersoon is sowieso waardevol. Je hebt als werkgever namelijk nu al een wettelijke plicht om je medewerkers te beschermen tegen psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Dat is een verplichting uit de Arbowet, en ongewenst gedrag valt daar nadrukkelijk onder.
Een vertrouwenspersoon helpt je die plicht concreet in te vullen, en levert daarnaast veel op:
Een vertrouwenspersoon kan iemand binnen je organisatie zijn, of een onafhankelijke kracht van buiten. Beide hebben voordelen. Een interne vertrouwenspersoon kent de cultuur en is dichtbij. Een externe vertrouwenspersoon is volledig onafhankelijk, heeft geen dubbele petten en biedt extra waarborg voor vertrouwelijkheid.
Vooral voor kleinere organisaties is een externe vertrouwenspersoon vaak prettig. De lijnen zijn er kort, iedereen kent elkaar, en juist dan kan een onafhankelijke buitenstaander de drempel verlagen. Een combinatie van intern en extern kan ook, zodat medewerkers kunnen kiezen bij wie ze zich het prettigst voelen.
Een vertrouwenspersoon werkt het best als onderdeel van een breder geheel: een heldere gedragscode en een klachtenregeling. Samen vormen die het fundament voor sociale veiligheid.
We denken graag met je mee over een veilige werkomgeving, of de wet nu doorgaat of niet.
Wil je hier eens over sparren of weten wat dit voor jouw organisatie betekent? Wij denken graag met je mee, zonder verplichtingen. Neem contact op via www.arbolink.nl/contact of bel 088 - 010 89 00.